Engels dammen

De spelregels op een rij

Engels dammen, in Amerika checkers genoemd, speel je op een bord van acht bij acht, op de 32 velden van één kleur. Het is dus niet het Nederlandse dammen op een bord van tien bij tien. Elke kant begint met twaalf schijven op de drie rijen die het dichtst bij hem liggen. Je speelt tegen de computer: je hebt altijd de lichte stukken onderaan, en je begint altijd.

• Een schijf gaat één veld diagonaal vooruit, nooit achteruit.
• Een schijf slaat alleen vooruit, door over een vijandelijke schijf of dam ernaast te springen naar het lege veld erachter.
• Een dam gaat één veld diagonaal in elke richting, en slaat vooruit of achteruit. Hij schuift niet over het hele bord.
• Sprongen gaan door. Kan het slaande stuk vanaf het veld waar het terechtkomt opnieuw springen, dan moet dat, tot er niets meer te slaan valt. Geen stuk kan twee keer worden overgesprongen.
• Een schijf die de overkant haalt, wordt dam. Komt hij daar met een sprong aan, dan eindigt de zet daar, ook als de nieuwe dam nog verder zou kunnen slaan.
• Je verliest als je geen zet meer kunt doen, omdat je stukken op zijn of allemaal vastzitten.

Slaan is verplicht, maar jij kiest

Is er een slag mogelijk, dan moet je slaan, en het spel zegt Je moet slaan als je een stuk aantikt dat niet mag bewegen. Waar je niet toe gedwongen wordt, is een bepaalde slag. Staan er twee of meer op het bord, dan is elk ervan toegestaan, ook een die één stuk neemt terwijl een andere er drie zou nemen. Begin je eenmaal aan een sprong, dan maak je wel de hele reeks af. Tik op een stuk en alleen de velden die het volgens de regels kan bereiken, worden gemarkeerd.

Tips die echt helpen

Zet een combinatie op. Omdat slaan verplicht is, kun je met opzet een schijf weggeven, zodat het gedwongen antwoord een vijandelijk stuk openlegt voor een dubbele sprong. De computer is aan dezelfde regel gebonden, en moet in het aas happen als dat de enige slag is die er ligt.

Kijk wat je weggeeft. Dezelfde regel werkt ook tegen jou. Bekijk voor een zet elke slag die je tegenstander erdoor krijgt, en waar het springende stuk zou landen.

Houd je achterste rij zo lang mogelijk bezet. Een schijf op je eigen achterste rij voorkomt dat een vijandelijke schijf op dat veld dam wordt.

Haal een dam, maar reken er niet op dat hij veilig is. Hier kunnen schijven dammen slaan, dus een dam is sterker, niet onaantastbaar. Houd hem dicht bij je andere stukken in plaats van hem alleen tussen de schijven van de tegenstander te sturen.

Blijf zonder reden weg van de randen. Een stuk aan de zijkant kan van die kant niet worden overgesprongen, maar het heeft maar half zoveel diagonalen als een stuk in het midden.

Tegen de computer spelen

Je speelt altijd tegen de computer, op een pc of een telefoon. Er zijn vijf niveaus: Beginner, Makkelijk, Gemiddeld, Sterk en Moeilijk. Tik op de knop Niveau om ze een voor een te doorlopen, of druk op 1 tot en met 5. Het spel begint op Gemiddeld en onthoudt je keuze. Hogere niveaus kijken verder vooruit, en de drie laagste kiezen ook willekeurig uit zetten die bijna net zo goed zijn als de beste, waardoor ze soms in een combinatie lopen. De laatste zet blijft gearceerd op het bord staan.

Een partij eindigt in Remise als er aan elke kant veertig zetten voorbijgaan zonder slag en zonder dat er een schijf beweegt: een eenvoudige regel om een partij te beëindigen die niemand kan winnen, niet de volledige remiseregels van toernooien. Er is geen ongedaan maken.

Een beetje geschiedenis

Spellen met springende stukken op een geruit bord worden al eeuwen in Europa gespeeld. De Engelse vorm, met een korte dam en vrije keuze tussen slagen, heet in Groot-Brittannië draughts en in Noord-Amerika checkers, en er wordt al sinds minstens de achttiende eeuw in het Engels over geschreven. Het Italiaanse spel gebruikt hetzelfde bord en dezelfde korte dam, maar daar mag een schijf nooit een dam slaan en is de grootste slag verplicht. Wil je dat proberen, speel dan Italiaans dammen.

Veelgestelde vragen

Kan ik Engels dammen gratis spelen? Ja. Het draait in je browser, zonder account en zonder iets te downloaden.

Kan ik dammen op mijn telefoon spelen? Ja. Tik op een stuk om te zien waar het heen kan, en tik dan op het veld. Het werkt staand en liggend.

Wie begint bij Engels dammen? Jij, altijd, met de lichte stukken. Aan een echt bord opent traditioneel de donkere kant, dus dit is een gemak van het spel en niet de toernooiregel.

Kan ik tegen een ander mens spelen? Nog niet: je speelt tegen de computer, op vijf niveaus, van een Beginner die je kansen laat tot een Moeilijk die dat niet doet. Voor de Italiaanse spelregels tegen dezelfde tegenstander speel je Italiaans dammen.

Is er een score? Aan het eind van een partij krijg je 10 punten voor elk stuk dat je hebt geslagen en, als je hebt gewonnen, nog 100 extra plus 50 per niveau.