Katakana

Zo werkt het

Met Katakana leer je katakana al spelend, teken voor teken. Elke ronde duurt 60 seconden: er verschijnt een vraag, je antwoordt, en de volgende komt meteen. Er zijn 104 tekens: de 46 basistekens, de 25 met de stemtekens (゛ en ゜) en de 33 combinaties met een kleine ャ, ュ of ョ, zoals キャ en ショ.

Je begint met de vijf klinkers. Zodra elk teken van de nieuwe rij twee keer goed is beantwoord, komt de volgende rij erbij en laat het spel je dat weten: vijftien niveaus, van de klinkers tot de combinaties. De vragen komen uit elke rij die je al kent, de nieuwste vaker, en de tekens die je fout had komen terug tot je ze goed hebt. Met de knop Niveau kies je waar je begint, als je de eerste rijen al kent.

Drie manieren om te spelen

• Kiezen: een teken en vier uitspraken; tik op de juiste. De foute uitspraken zijn de uitspraken die mensen echt door elkaar halen: bij シ krijg je ook chi, tsu en su.
• Typen: een teken, en jij typt hoe je het uitspreekt. Je hoeft niet op Enter te drukken: het antwoord telt zodra het compleet is. Elke juiste spelling telt — shi en si, tsu en tu, fu en hu, ji en zi. Op een telefoon tik je op het scherm om het toetsenbord te openen.
• Omgekeerd: een uitspraak en vier tekens; zoek het juiste. Hier zijn de foute antwoorden de vormen die op elkaar lijken, zoals シ en ツ, ソ en ン, ク en ケ.

Punten

• 10 punten voor elk goed antwoord.
• Je reeks vermenigvuldigt ze: vanaf vijf goede antwoorden op rij tellen ze dubbel, vanaf tien drievoudig, tot vijf keer zoveel.
• Een fout zet de reeks op nul en laat je het goede antwoord zien, dat even op het scherm blijft terwijl de klok doorloopt.
• Aan het eind van de ronde zie je je score, je goede en foute antwoorden, je langste reeks en de tekens om te herhalen. Er is een record voor elke manier van spelen.

Uitspraak

Met Stem: aan spreekt je telefoon of computer elk teken uit nadat je hebt geantwoord, en als je op het teken tikt, hoor je het wanneer je maar wilt. Het spel gebruikt de eigen Japanse stem van je apparaat, en alleen een stem die op het apparaat zelf is geïnstalleerd; is die er niet, dan verschijnt de knop niet. iPhones en Macs hebben er altijd een; op Windows en Android kun je er een toevoegen in de instellingen voor taal of tekst-naar-spraak.

De katakana-tabellen

De basistekens, rij voor rij: de eerste kolom is de medeklinker, de andere de klinker.

Met de stemtekens. Het teken ゛ maakt de medeklinker stemhebbend (k wordt g, s wordt z, t wordt d, h wordt b), en het kleine rondje ゜ maakt van h een p. ジ en ヂ spreek je allebei uit als ji, ズ en ヅ allebei als zu: in het moderne schrift gebruikt men bijna altijd ジ en ズ. Het spel biedt ze nooit naast elkaar als antwoord aan.

De combinaties. Een teken uit de i-kolom gevolgd door een kleine ャ, ュ of ョ spreek je uit als één lettergreep: キ + ャ = キャ.

Tips die echt helpen

Eén rij tegelijk. De vijf klinkers goed leren voordat je naar de k-rij gaat, werkt beter dan alle tekens tegelijk zien. Het spel is zo opgebouwd: de nieuwe rij komt er pas bij als de vorige goed zit.

Wissel de modi af. Kiezen traint herkennen, Typen ophalen zonder hulp, Omgekeerd vormen uit elkaar houden. Wie alleen Kiezen speelt, gaat uiteindelijk gokken door weg te strepen.

Let op de lastige paren. シ en ツ: bij シ staan de korte streepjes links en komt de lange streep van onderen omhoog, bij ツ staan de korte streepjes bovenaan en valt de lange naar beneden. ソ en ン werken op dezelfde manier. ク, ケ en タ verschillen in één streep; ウ en ワ in het streepje bovenop; コ en ユ in de onderste lijn.

Zeg het hardop. Het teken uitspreken terwijl je antwoordt, of de stem aanzetten, verbindt de vorm met de klank, en dat is precies wat lezen nodig heeft.

Een beetje geschiedenis

Katakana ontstond in de negende eeuw in Japanse boeddhistische kloosters: monniken voorzagen Chinese teksten van aantekeningen met stukjes kanji, gebruikt om hun klank, en die fragmenten werden een schrift. Daarom zijn de vormen recht en hoekig. Tegenwoordig schrijf je met katakana woorden die uit andere talen zijn overgenomen, zoals コーヒー (koffie) of テレビ (televisie), buitenlandse namen, dierengeluiden en woorden die je wilt laten opvallen, zoals cursief dat in het Nederlands doet.

Vind je het leuk, probeer dan ook Hiragana, en Kanji-quiz als volgende stap.

Veelgestelde vragen

Kan ik Katakana gratis spelen? Ja. Het draait in je browser, zonder account en zonder iets te downloaden.

Moet ik al wat Japans kennen? Nee. Je begint met de vijf klinkers en het spel voegt er rij voor rij bij.

Hoeveel katakana zijn er? 104: de 46 basistekens, 25 met de stemtekens en 33 combinaties.

Welke transcriptie gebruikt het spel? Hepburn, de transcriptie uit lesboeken en op borden (shi, chi, tsu, fu, ji). Bij het typen tellen si, ti, tu, hu en zi ook.

Waarom hoor ik geen uitspraak? Op je apparaat is geen Japanse stem geïnstalleerd. Het spel gebruikt alleen stemmen die op het apparaat draaien, zonder iets over het netwerk te versturen.

Kan ik op mijn telefoon spelen? Ja, in alle drie de modi. Om te typen tik je op het scherm en dan gaat het toetsenbord open.