Scopa

De spelregels, compleet

Scopa speel je met een Italiaans kaartspel van 40 kaarten: bekers, munten, zwaarden en staven, elk met een aas, de kaarten van 2 tot 7, de boer (8), de ruiter (9) en de koning (10). Hier speel je het met z'n tweeën, jij tegen de computer, en een partij gaat tot 11 punten.

Elke speler krijgt drie kaarten en er gaan er vier open op tafel. Om de beurt speel je één kaart:

• Een kaart pakt de tafelkaart met dezelfde waarde, of meerdere kaarten die samen zijn waarde vormen. Een ruiter, die 9 waard is, pakt een 9, of een 5 en een 4, of een 6, een 2 en een aas.
• Ligt er een kaart met dezelfde waarde op tafel, dan moet je die pakken en geen som. Een 5 met een 5, een 3 en een 2 op tafel pakt de 5, niet de 3 en de 2.
• Als je kunt pakken, moet je. Alleen een kaart die niets pakt, blijft op tafel liggen.
• Alle kaarten van tafel pakken is een scopa, een veeg, en die is een punt waard. Met de laatste kaart van de hand telt hij niet.
• Als de handen leeg zijn, krijgt iedereen er weer drie zolang het spel kaarten strekt. Aan het eind gaat wat er nog op tafel ligt naar wie als laatste pakte.

Komen er bij het begin drie of vier koningen op tafel, dan worden de kaarten opnieuw geschud en gedeeld.

Hoe de punten geteld worden

Aan het eind van een hand bekijkt elke speler de kaarten die hij heeft gepakt:

Voor de primiera neem je je beste kaart in elke kleur en tel je hun waarden op: een 7 is 21 waard, een 6 18, een aas 16, een 5 15, een 4 14, een 3 13, een 2 12 en een plaatje 10. Wie in een kleur geen enkele kaart heeft, heeft helemaal geen primiera. Daarom zijn de zevens zo belangrijk: ze winnen de primiera, en de munten-7 is ook nog de settebello.

Het spel laat aan het eind van elke hand de telling regel voor regel zien, met het totaal van de partij. Wie het eerst 11 haalt, wint; komen beiden boven de 11, dan wint de hoogste score, en bij gelijkspel volgt nog een hand.

Een hand uitgeteld, stap voor stap

Stel dat de hand zo afloopt:

Kaarten, munten, settebello en primiera zijn elk een punt, en alle vier zijn van jou; tel je twee scopa's erbij en je scoort 6. De computer scoort zijn ene scopa, 1. Hadden jullie allebei 20 kaarten gepakt, of elk 5 munten, of dezelfde primiera, dan had niemand dat punt gekregen.

Napola

Napola is een regel die vooral in Zuid-Italië wordt gespeeld, en hier heeft hij een eigen knop, Napola. Wie de aas, de 2 en de 3 van munten pakt, scoort napola, 3 punten waard, plus één voor elke volgende munt die de rij voortzet: met de 4 erbij zijn het 4 punten, met de 4 en de 5 zijn het er 5, enzovoort.

Napola aan- of uitzetten start een nieuwe partij, omdat het de telling verandert.

Tegen de computer: drie niveaus

• Makkelijk pakt wat het ziet, vaak op goed geluk, en kijkt nooit naar wat het op tafel laat liggen.
• Normaal waardeert slagen zoals een speler dat doet (de settebello, de zevens, de munten, een scopa) en vraagt zich af, voordat het een kaart neerlegt, of jij daardoor een scopa kunt maken.
• Moeilijk houdt elke kaart bij die al gespeeld is, stelt zich de kaarten voor die het niet kan zien, speelt elke zet in gedachten uit tot het eind van de hand en houdt de zet die het best uitpakt.

De computer ziet nooit jouw kaarten of het spel kaarten. Een ander niveau kiezen start een nieuwe partij.

Tips die echt helpen

Laat geen scopa liggen. Tel op wat er op tafel blijft liggen voordat je een kaart neerlegt. Is dat 10 of minder, dan kan je tegenstander alles met één kaart pakken. Eén kaart alleen op tafel is een uitnodiging.

De settebello is in zijn eentje een punt. Ligt hij op tafel en kun je hem pakken, doe dat dan bijna altijd. Zit hij in je hand, leg hem dan niet neer waar hij gepakt kan worden.

Zevens winnen de primiera. Elke 7 die je pakt brengt je dichterbij en neemt je tegenstander zijn beste kaart af. Daarna komen de zessen en de azen.

Tel de munten. Zes zijn genoeg voor het punt. Halverwege een hand weet je al of je er kunt komen of ze beter kunt laten gaan.

Houd de koningen bij. Er zitten er vier in het spel. Zijn er drie weg, dan is een koning op tafel veilig: niemand kan hem pakken.

Besturing

• Touch of muis: tik op een kaart in je hand om hem te spelen. Kan hij op meer dan één manier pakken, dan lichten de tafelkaarten op die hij kan pakken: tik op de kaarten die je wilt.
• Toetsenbord: 1 tot 3 kiezen een kaart; kan hij op meer manieren pakken, dan wissel je de slag met de pijltjes en bevestig je met Enter. N start een nieuwe partij, L wisselt het niveau, D schakelt de kaarten tussen Napolitaans en Piacentijns. Esc annuleert de keuze.

Een beetje geschiedenis

Scopa is waarschijnlijk het meest gespeelde kaartspel van Italië, van noord tot zuid, en de naam zegt het al: scopa betekent bezem, en je veegt de kaarten van tafel. Het is ook de oorsprong van scopone, het spel voor vier in paren; wil je dat proberen, dan is er Scopone Scientifico. Speel je liever een slagenspel, probeer dan Briscola.

Veelgestelde vragen

Kan ik Scopa gratis spelen? Ja. Het draait in je browser, zonder account en zonder iets te downloaden.

Kan ik Scopa online tegen de computer spelen? Ja, zo werkt deze versie: jij tegen de computer, op drie niveaus.

Hoeveel punten heb je nodig om te winnen bij Scopa? Hier 11. Op sommige plekken speelt men tot 21; de spelregels zijn hetzelfde, alleen duurt de partij langer.

Wat is de settebello? De munten-7. Wie hem pakt, krijgt aan het eind van de hand een punt, wat hij verder ook heeft.

Hoe wordt de primiera berekend? Neem van je gepakte kaarten je beste kaart in elke kleur en tel ze op: 7 = 21, 6 = 18, aas = 16, 5 = 15, 4 = 14, 3 = 13, 2 = 12, plaatjes = 10. Het hoogste totaal wint.

Hoe tel je de kaarten bij Scopa? Tel de kaarten die je hebt gepakt: met 21 of meer van de 40 win je het punt, en bij 20-20 krijgt niemand het. Munten werken net zo: 6 of meer van de 10.

Wat als beide spelers dezelfde primiera hebben? Dan krijgt niemand het punt, net als bij gelijkspel in kaarten of munten. Wie in een kleur geen enkele kaart heeft, heeft helemaal geen primiera.

Hoeveel punten is een hand waard? Minstens de vier punten voor kaarten, munten, settebello en primiera, min de punten waarbij het gelijk stond, plus één per scopa, en napola als die aanstaat.

Als ik kan pakken, mag ik dan kiezen om het niet te doen? Nee. Een kaart die kan pakken, moet pakken, en ligt er een kaart met dezelfde waarde op tafel, dan moet hij die pakken.

Werkt het op een telefoon? Ja. Tik op een kaart om hem te spelen; is er meer dan één mogelijke slag, tik dan op de tafelkaarten die je wilt.